Όσπρια: πώς η κατανάλωσή τους ωφελεί τα άτομα με διαβήτη

Τα όσπρια αποτελούν βασικό κομμάτι της μεσογειακής διατροφής και ξεχωρίζουν για την υψηλή θρεπτική τους αξία. Είναι πλούσια σε πρωτεΐνες και φυτικές ίνες, μέταλλα και ιχνοστοιχεία, που συμβάλλουν στη σωστή λειτουργία του οργανισμού.

Περιέχουν, ωστόσο, και υδατάνθρακες (σάκχαρα), κάτι που συχνά προβληματίζει τα άτομα με διαβήτη, καθώς βασικό κομμάτι αυτής της νόσου είναι η δυσκολία ρύθμισης των επιπέδων σακχάρου στο αίμα. 

Πρέπει, λοιπόν, τα όσπρια να αποφεύγονται από τα άτομα με διαβήτη; 

Η απάντηση είναι OXI! Όχι μόνο δεν χρειάζεται να αποκλειστούν από τη διατροφή τους, αλλά μπορούν να αποτελέσουν ιδιαίτερα ωφέλιμη επιλογή, όταν καταναλώνονται στις σωστές ποσότητες και στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής. Ας πάμε να δούμε πιο αναλυτικά γιατί συμβαίνει αυτό:

Τι είναι ο διαβήτης και γιατί μας απασχολούν οι υδατάνθρακες; 

Κάθε φορά που καταναλώνουμε ένα τρόφιμο που περιέχει υδατάνθρακες, αυτοί διασπώνται σε γλυκόζη και περνούν στο αίμα, αυξάνοντας φυσιολογικά τα επίπεδα σακχάρου (γλυκόζης). Τότε αναλαμβάνει δράση η ινσουλίνη, η ορμόνη που βοηθά τη γλυκόζη να μεταφερθεί από το αίμα στα κύτταρα, για να χρησιμοποιηθεί ως ενέργεια. 

Στα άτομα με διαβήτη, η διαδικασία αυτή δεν λειτουργεί το ίδιο αποτελεσματικά. Αυτό μπορεί να οφείλεται, είτε στο γεγονός ότι ο οργανισμός δεν παράγει αρκετή ή καθόλου ινσουλίνη, είτε στο ότι τα κύτταρα δεν ανταποκρίνονται σωστά στη δράση της, μια κατάσταση που ονομάζεται αντίσταση στην ινσουλίνη. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα επίπεδα σακχάρου να παραμένουν αυξημένα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. 

Τότε, πώς μπορώ να τρώω όσπρια, αφού κι αυτά περιέχουν υδατάνθρακες;

Τα όσπρια (οι φακές, τα φασόλια, τα ρεβίθια, οι γίγαντες, τα μαυρομάτικα κ.α.) περιέχουν κυρίως σύνθετους υδατάνθρακες, οι οποίοι απορροφώνται πιο αργά σε σχέση με τους απλούς, που βρίσκονται σε τρόφιμα όπως το λευκό ψωμί, η ζάχαρη, τα γλυκά και τα ζαχαρούχα αναψυκτικά. Επιπλέον, είναι πλούσια σε φυτικές ίνες και πρωτεΐνη, στοιχεία που καθυστερούν την πέψη και συμβάλλουν στην πιο ομαλή αύξηση της γλυκόζης στο αίμα. 

Στη διατροφή ενός ατόμου με διαβήτη δεν έχει σημασία μόνο η ποσότητα των υδατανθράκων, αλλά και το είδος τους, καθώς και η ταχύτητα με την οποία απορροφώνται από τον οργανισμό.

Αυτό συνδέεται με τον γλυκαιμικό δείκτη, έναν δείκτη που δείχνει πόσο γρήγορα αυξάνει ένα τρόφιμο το σάκχαρο στο αίμα. Τα όσπρια, όπως και τα ζυμαρικά ολικής, τα ψωμιά ολικής, οι ξηροί καρποί, τα γαλακτοκομικά, το καστανό ρύζι, τα λαχανικά, ανήκουν στα τρόφιμα χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη και οδηγούν σε πιο ομαλή άνοδο και στη συνέχεια πτώση της γλυκαιμίας. Αντίθετα, τρόφιμα όπως το λευκό ρύζι, τα λευκά ζυμαρικά, η πατάτα, τα επεξεργασμένα δημητριακά, η ζάχαρη, το μέλι, τα ζαχαρούχα αναψυκτικά, τα γλυκά σνακ, οδηγούν σε πιο ομαλή αύξηση και αντίστοιχα πιο ομαλή πτώση.

Αυτό, φυσικά, δεν σημαίνει ότι χρειάζεται υπερβολή στην κατανάλωση των οσπρίων για να επωφεληθούμε από αυτά. Παρότι είναι ιδιαίτερα θρεπτικά, εξακολουθούν να περιέχουν υδατάνθρακες και θερμίδες. Συνιστάται η κατανάλωσή τους σε λογικές ποσότητες, ως μέρος ενός γεύματος. 

Μελέτες δείχνουν ότι η τακτική κατανάλωση οσπρίων, ιδιαίτερα όταν αντικαθιστούν μέρος του κόκκινου κρέατος, μπορεί να βελτιώσει σημαντικούς δείκτες του διαβήτη, όπως η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, η γλυκόζη νηστείας και τα επίπεδα ινσουλίνης,  Παράλληλα, έχουν παρατηρηθεί βελτιώσεις στο λιπιδαιμικό προφίλ (μείωση της “κακής” - LDL χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων), καθώς και σε δείκτες φλεγμονής. Δίαιτες που περιλαμβάνουν όσπρια ή βασίζονται σε φυτικές πρωτεΐνες έχει φανεί πως συνδέονται και με απώλεια βάρους, καλύτερη ευαισθησία στην ινσουλίνη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μείωση της ανάγκης για φαρμακευτική αγωγή. 

Πού καταλήγουμε, λοιπόν;

Η ένταξη των οσπρίων στη διατροφή ενός ατόμου με διαβήτη δεν είναι απλώς ασφαλής, αλλά είναι και ωφέλιμη. Με μέτρο και ισορροπία, μπορούν να αποτελέσουν ένα σημαντικό τρόφιμο για καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο και συνολική υγεία. 

Η ομάδα της Ρίζας,